Marża pierwsza, druga lub trzecia

Czy wiesz, jak sprawdzić na jakiej działalności ponosisz straty? Czy wiesz, która działalność przynosi największe zyski w Twojej firmie? Jeśli jesteś przedsiębiorcą, ten artykuł może Cię zainteresować.

 

Co to jest marża?
Marża to wielkość zysku ze sprzedaży do ceny sprzedaży. Zysk ze sprzedaży to różnica między ceną sprzedaży, a kosztem sprzedaży.

Potocznie rozumiana marża to wielkość narzutu doliczana do zakupionego towaru. W tym wypadku mówimy jednak o marży I, II lub III na sprzedaży wyliczanej na podstawie rzeczywistych wyników, a nie o narzucie określonym przed sprzedażą.

Marża P&L 1
Przykład rachunku zysków i strat z podziałem na marżę I, II, III i IV

Marża I mówi o wynikach pomiędzy przychodami ze sprzedaży, a kosztami bezpośrednimi wytworzenia i sprzedaży. Koszty bezpośrednie, to wynagrodzenie pracowników lub podwykonawców zatrudnionych przy produkcji lub świadczeniu usług, których pracę można wprost przypisać z ilością i typem wyrobów lub usługi.

Jeśli udało Ci się wyliczyć marżę I w rozbiciu na asortyment produkcji lub rodzaj albo typ świadczonych usług, to znaczy, że wygrałeś. Bo te informacje są bardzo cenne i od tej możesz w pełni panować nad firmą i produkcją.

Jeśli marża I jest ujemna, natychmiast ustal, która działalność jest nieefektywna. Dokonaj głębokiej analizy wyników tak, aby zidentyfikować na jakiej działalności i asortymencie tracisz. Może okazać się, że produkcja tylko jednego z Twoich wyrobów jest nieopłacalna, ale wielkość tej produkcji przesądza o wynikach całej firmy. Jeśli marża I jest ujemna, Twoja firma jest niedochodowa.

Do wyliczenia marży II uwzględniasz dodatkowo, ponad to co do marży I, koszty pośrednie wytworzenia. Czyli koszty, których nie możesz przypisać bezpośrednio do wyrobu lub usługi. Mogą to być koszty biura, hali produkcyjnej, zużycia energii do produkcji, a także wynagrodzenie kierownika produkcji nadzorującego cały wytwarzany asortyment. Powtarzaj czynności weryfikacji wielkości marży z podziałem na rodzaj działalności i asortyment. Jeśli marża II jest ujemna, to znaczy, że niezwłocznie musisz poprawić np. sprzedaż lub zużycie materiałów, bo inaczej grozi Ci bankructwo.

Przy wyliczeniu marży III uwzględniasz dodatkowo koszty sprzedaży takie, jak koszty opakowań, transportu, czy ubezpieczenia. I znów analizujesz, czy marża jest dodatnia, czy ujemna.

Do marży IV uwzględniasz koszty ogólnego zarządu, administracji lub marketingu. Oczywiście analizujesz w ten sam sposób, jak wyżej.

Jeśli Twoja marża IV jest dodatnia, to znaczy, że cała Twoja działalność podstawowa jest opłacalna. Jeśli któraś marża w Twojej firmie jest ujemna, musisz podjąć zdecydowane kroki.

 

Właściwy system rachunkowości zarządczej

Czy dysponujesz raportami prezentującymi wyniki Twojej firmy z podziałem na marże? Jeśli tak, to przeanalizuj swoje wyniki, aby poprawić efektywność. Jeśli nie, to powinieneś jak najszybciej przeprowadzić kilka zmian w swojej firmie. Problem z obliczeniem właściwej marży ma znaczna część przedsiębiorstw. Wiąże się to z trudnościami dostosowania własnego systemu księgowego i organizacji firmy.

Jeśli prowadzisz własną firmę, a nie znasz wielkości osiąganej marży na sprzedaży lub całej działalności operacyjnej, to nie możesz optymalnie zarządzać przedsiębiorstwem.

Jeśli Twoja firma przynosi straty, musisz natychmiast zidentyfikować, jaki rodzaj działalności ciągnie wyniki firmy w dół i podjąć zdecydowane kroki ratowania przedsiębiorstwa. Nie czekaj, bo będzie za późno.

Gdy Twoja firma jest zyskowna, możesz jeszcze bardziej poprawić wyniki, jeśli tylko skupisz się na wyeliminowaniu najmniej dochodowej działalności. Zwiększenie efektywności w obszarze, którym się zajmujesz będzie dużo prostsze niż zmiana branży lub wchodzenie na nowe rynki.

W obu przypadkach powinieneś sporządzić i przeanalizować rachunek zysków i strat sporządzony dla marży I, II, III, a czasami IV.

Marża P&L 2
Przykład rachunku zysków i strat z uwzględnieniem marży I, II, III oraz EBIT i EBITDA

Sama metoda wyliczenia marży I, II, III i IV nie jest skomplikowana. Kłopoty sprawia właściwe przyporządkowanie kosztów do właściwego typu kosztów, a tym samym do właściwego wyliczenia takiego rachunku zysków i strat.

Niejasna wewnętrzna organizacja firmy powoduje, że pracownicy nie są w stanie powiązać swoich czynności z zadaniami (produktami, projektami) wykonywanymi przez przedsiębiorstwo. Po drugie trudności najczęściej powstają przy przypisaniu kosztów zakupionych materiałów i usług do właściwego projektu. W obu przypadkach najlepszą pomocą będzie właściwy system informatyczny do zarządzania przedsiębiorstwem i szkolenia personelu.

Jeśli jesteś przedsiębiorcą musisz doprowadzić do sytuacji, w której więcej pracowników pracuje bezpośrednio przy wytwarzaniu produktów lub usług, a każdy zakup materiału lub usługi zewnętrznej będzie powiązany z wytwarzanym przez Twoją firmę produktem lub usługą.

Poproś swoją księgowość o przygotowanie właściwych raportów. Jeśli Twój dział księgowości nie może zapewnić Ci informacji do zarządzania, pora abyś zaczął działać we właściwym kierunku.

Udostępnij innym ten artykuł, proszę
Share on LinkedIn
Linkedin
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on Facebook
Facebook
0Email this to someone
email

2 comments

  1. Avatar
    andu says:

    Cześć,
    ciekawie opracowany materiał.
    Mam jedno pytanie związane z obliczanym wynikiem operacyjnym. W pierwszej wersji RZiS (pierwsza tabele od góry) do wyniku na działalności operacyjnej („zysk/strata z działalności operacyjnej”) wliczone zostały przez Ciebie „pozostałe przychody operacyjne” i odjętę „pozostałe koszty operacyjne”. W RZiS poniżej (druga tabela) aby obliczyć EBIT dodajesz do „wyniku działalności operacyjnej” „pozostałe przychody operacyjne” i odejmujesz „pozostałe koszty operacyjne”. Czy to jest poprawnie. Czy niezależnie od rodzaju przyjętej metody jak coś nazywa się „Wynik z działalności opracyjnej” to powinien mieć taką samą wartość? A może nazwenictwo nie jest odpowiednie?

    • Rafal
      Rafal says:

      Cześć. To jest bardzo dobre pytanie, Andu! Dziękuję Ci za dogłębną analizę mojego artykułu! Zobaczmy więc, jakie miejsce dla „wyniku z działalności operacyjnej” widzi ustawodawca. W Załączniku Nr 1 do ustawy o rachunkowości (dotyczącym zakresu informacji wykazywanych w sprawozdaniu finansowym, o którym mowa w art. 45 ustawy, dla jednostek innych niż banki, zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji) w wariancie kalkulacyjnym „zysk (strata) z działalności operacyjnej” oznaczony jest literą I, wyliczany jest jako „F. zysk (strata) ze sprzedaży” + „G. pozostałe przychody operacyjne” – „H. pozostałe koszty operacyjne”. Opowiadając na pytanie, Andu, „wynik z działalności operacyjnej” obejmuje zarówno wyniki ze sprzedaży, jak i pozostałej działalności operacyjnej.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *