Jak napisać dobre CV, część I

CV to od łacińskiego curriculum vitae – przebieg życia lub życiorys zawodowy.
Dobre CV pozwoli Wam zwiększyć Wasze szanse na otrzymanie pierwszej pracy lub lepszego stanowiska. Chciałbym przekazać Wam kilka obserwacji, które zgromadziłem przez ostatnie kilkanaście lat. Wszystkie porady, które znajdziecie poniżej, pochodzą z „życia”, nie są wymyślone, a dzięki temu powinny być bardzo pomocne.
Będę pisać o takim CV, które kiedyś w formie papierowej, a obecnie elektronicznej, wymagane jest przez większość prowadzonych w ostatnich latach rekrutacji.
Pamiętajcie, że CV to element konieczny, ale niewystarczający. Czyli bez CV nie zostaniecie zaproszeni na rozmowę o pracę. Z drugiej strony CV nigdy nie jest wystarczające, bo poza przesłanym CV będziecie musieli odbyć spotkanie rekrutacyjne lub testy.

 

Wygląd
Nie będziemy tu dyskutować o gustach, ale o przejrzystości dokumentu. Dobre CV powinno być zwięzłe i czytelne tak samo dla odbiorcy, jak dla Ciebie.
Używajcie wyraźnych odstępów między akapitami oraz sporych odstępów między wierszami. Jeśli chcecie umieścić więcej treści, to ściskanie akapitów i wierszy jest słabym rozwiązaniem. Odbiór takiego tekstu będzie przeciwny od Waszych zamiarów. Nie używajcie zdań wielokrotnie złożonych.
Jednak starajcie się używać niewielkiej ilości tekstu opisowego w CV. Niewielu pracodawców ma czas przeczytać wszystkie otrzymane CV, więc lepiej będzie jeśli wypunktujecie niektóre elementy Waszej drogi zawodowej niż opisywalibyście je zdaniami.
Jeśli wyliczacie, starajcie się używać najczęściej spotykanej punktacji np. 1, 2, 3, … lub a), b), c) lub zwykłych myślników „-”. Punktowanie ikonami takimi, jak strzałeczki, kwadraciki, ptaszki, cztery kropki, karo lub trefle nie pomoże Wam, a rekruter lub pracodawca skupi swoją uwagę na tym elemencie zamiast na Waszej osobie.
Nie przesadzajcie z ramkami, kolorami lub ikonami. Wasze CV nie będzie bardziej atrakcyjne, jeśli użyjecie wyszukanych ikon do wypunktowania lub ramek do zaznaczenia istotnych informacji.
Nie używajcie zbyt dużej ilości wyróżnień, pogrubień, podkreśleń lub tekstu pochyłego.
Wszystkie zdania muszą kończyć się kropką. Tak, to banalna uwaga, ale to Ważne. Tak samo ważna jest poprawna ortografia i unikanie błędów interpunkcyjnych. Spację stawiamy po, a nie przed kropką lub przecinkiem. Jeśli na końcu punktowanego tekstu stawiacie średnik, to trzymajcie się tej zasady w całym CV. Jeśli piszecie daty w formacie dzień-miesiąc-rok, to trzymajcie sie tej zasady w całym dokumencie. Niedopuszczalne jest napisanie w jednym dokumencie „03 Lipiec 2001” oraz „7 IX 2001 r.” W tym przypadku powinno to być „3 lipca 2001 r.” oraz „7 września 2001 r.”. Lub „3 VII 2001” oraz „7 IX 2001”
Starajcie się ustawić „zwykłe” marginesy, symetryczne, nie za duże i nie za małe. Nie ma czegoś takiego, jak jedna, jedynie właściwa, miara marginesów, ale to nie znaczy, że w takim dokumencie będziecie eksperymentować.
Wcięcie pierwszego wiersza w akapicie, dopasowanie tekstu do lewej lub wyśrodkowanie lub inne układy muszą być zachowane w całym dokumencie.
Pamiętajcie, że to co Wam się podoba, nie musi podobać się komuś innemu. Umiarkowanie z formami w takim dokumencie, jak CV, jest zaletą, moim zdaniem.

 

Dane personalne i kontaktowe
Oczywiście podajemy swoje imię i nazwisko oraz dane kontaktowe, najczęściej numer telefonu i email.
To co oczywiste, jeśli Wam umknie, dyskwalifikuje Wasze CV. A widziałem już CV bez numeru telefonu lub adresu email.
Właśnie dochodzimy do Waszego emaila, który może Was pogrążyć. Unikajcie, jak ognia, podawania adresów email typu zabcia89, duzymirek, slonzak23, Madzia, szybkiZBIG. Nie będę tego nawet tłumaczył lub uzasadniał. Jeśli jednak macie email tego typu, to koniecznie na potrzeby procesu rekrutacji załóżcie inny.
Poprawny adres email to taki, który można z Wami skojarzyć i nie wywołuje złośliwego uśmiechu. Przykłady neutralnych adresów email: Krystyna.Kowalska, kkowalska lub zbigniew@nowak.pl.

 

Zdjęcie
Niektórzy pracodawcy żądają przesłania CV ze zdjęciem. Traktujcie to, proszę, jak wymóg formalny.
Wasze aktualne zdjęcie powinno znaleźć się w CV obok nazwiska na górze dokumentu. Nie umieszczajcie zdjęć z dzieciństwa. Zdjęcie nie może być zbyt duże lub zbyt małe. Nie wstawiajcie do CV zdjęć ze swoich wakacji lub z imprezy urodzinowej. Najgorsze zdjęcia w CV to takie, które pokazują coś lub kogoś więcej niż Was samych. Wierzcie mi, nie raz widziałem zdjęcia, na których autor CV obejmowany jest przez koleżankę. Zdjęcia pokazujące Was na plaży lub od stóp do głowy zachowajcie na inną okoliczność. Na zdjęciach do CV nie pokazujemy głębokich dekoltów, fryzur zasłaniających oczy lub roześmianych twarzy od ucha do ucha. Ma to być porządny portret i basta.
Czy używać zdjęć czarno-białych? Moim zdaniem, a nie jestem ortodoksyjnie przywiązany do żadnej tradycji, w dobie kolorowych obrazków możecie zastosować zdjęcie czarno-białe. W ten sposób możecie przykuć uwagę, ale moje powyższe uwagi są tak samo aktualne dla zdjęć kolorowych, jak czarno-białych.
O ile czarno-białe zdjęcie w CV, moim zdaniem, jest jeszcze dopuszczalne, to upiększone komputerowo lub zdjęcie wykonane w innej technice jest niedopuszczalne.
Pamiętajcie, zdjęcie w CV nie „idzie na konkurs fotograficzny” i powinno pokazywać Was w neutralnej sytuacji.

 

Czcionki
Używajcie popularnych krojów czcionek. Nie eksperymentujecie z wyszukanymi krojami. Najgorsze co możecie zrobić, to korzystać czcionki, która nie ma polskich znaków diakrytycznych. Proponuję, abyście używali którejś z tych czcionek: Arial, Calibri, Times New Roman, Century lub zbliżonych do nich.
Zastanówcie się na ilością używanych czcionek. Jeśli użyjecie kilku różnych czcionek, to dokument nie zyska na wartości. Trzeba zachować umiar. Osobiście radzę używać nie więcej niż dwóch czcionek. Obok podstawowej, którą napiszecie zasadnicze informacje, możecie jeszcze użyć drugiej np. do wyróżnienia śródtytułów lub rozdziałów takich, jak „edukacja”, „doświadczenie zawodowe”.
Starajcie się użyć właściwej wielkości czcionki, dzięki której Wasze CV będzie można szybko czytać. Wysokość czcionki nie może być zbyt mała lub zbyt duża. Proponuję, abyście używali rozmiaru od 11 do 14.

 

Objętość
Moim zdaniem dobre CV nie musi być długie.
Jeśli napisaliście CV na dwie i pół strony, to postarajcie się skrócić je do dwóch stron. Jeśli macie bogate doświadczenia zawodowe, które opisaliście na 4 stronach, zastanówcie się nad podaniem dwóch lub trzech ostatnich miejsc pracy tak, aby skrócić Wasze CV do 3 stron. Pamiętajcie, aby na ostatniej stronie CV nie umieszczać jednego akapitu. Lepiej wówczas skrócić coś, aby tekst nie wychodził na „pustą ostatnią stronę”.

 

Życiorys
A teraz najważniejsze. Życiorys musi być prawdziwy. Nie możecie koloryzować z przebiegiem dotychczasowej kariery zawodowej lub wykształceniem.
Dlaczego o najważniejszej części merytorycznej piszę dopiero w tym miejscu? Bo musicie pamiętać, że najpierw samochód oglądamy, a jeśli nam się spodoba, to wówczas prosimy o jazdę próbną. Najpierw „kupujemy oczami”, a przynajmniej większość ludzi tak robi; na pewno większość mężczyzn.
Dlaczego podajemy tylko prawdę? Bo jeśli wyjdzie prawda na jaw w trakcie rekrutacji, a jeszcze gorzej, gdy nastąpi to po podpisaniu umowy, będziecie mieli duże nieprzyjemności; od uznania Was za kłamcę począwszy, do utraty stanowiska lub pominięcie w awansie na wyższe stanowisko.
Nie możecie napisać w CV, że macie np. prawo jazdy kategorii X, jeśli w rzeczywistości dopiero jesteście na kursie prawa jazdy. W takiej sytuacji napiszcie np. kurs zakończy się w miesiącu MM i wówczas macie nadzieję otrzymać prawo jazdy kategorii X.

 

Doświadczenie zawodowe
Dokładnie zapoznajcie się warunkami i procesem rekrutacji. Jeśli szukacie pracy w dziale administracji, nie wysyłajcie swojego CV w odpowiedzi na ogłoszenie rekrutacyjne do działu reklamy. Jeśli trwa nabór na kierowcę, a Wy nie macie uprawnień do kierowania pojazdami, to szkoda Waszej fatygi i czasu pracodawcy.
Jeśli nie macie doświadczenia w dziale reklamy, a chcecie podjąć taką pracę, napiszcie w liście motywacyjnym krótkie wyjaśnienie. Podajcie uzasadnienie, dlaczego bez doświadczenia ubiegacie się o takie stanowisko. Dobrym uzasadnieniem jest odbyty kurs specjalistyczny lub odbyte praktyki. Jeśli jednak nie zaliczyliście żadnego szkolenia, ale bardzo chcecie aplikować na dane stanowisko, napiszcie, że gotowi jesteście przejść odpowiednie kursy finansowane w całości lub częściowo przez firmę. Napiszcie ewentualnie, że gotowi jesteście szkolić się poza godzinami pracy, wieczorami lub w weekendy. Pracodawca musi zobaczyć i uwierzyć, że Wam zależy, aby nie odrzucić takiego CV.
Osoby, które spełniają wszystkie kryteria rekrutacji mają największe prawdopodobieństwo otrzymania zatrudnienia. Ale nie jest to regułą. Powodów może być wiele. Jednym z nich może być przeświadczenie pracodawcy, że oczekiwania finansowe kandydata lub kandydatki będą zbyt wygórowane i osoby takie nie zostaną zaproszone nawet na rozmowę. Warto więc napisać w liście motywacyjnym dlaczego chcecie zmienić pracę lub firmę, aby przyszły pracodawca przekonał się, że kieruje Wami coś więcej niż tylko chęć poprawienia swojej sytuacji finansowej. Jeśli liczycie na dodatkowe benefity obok samego wynagrodzenia, napiszcie wyraźnie, że tak samo ważny dla Was jest pakiet medyczny lub finansowana przez firmę karta na siłownię.
Dla tych z Was, którzy chcą zmienić pracę lub firmę, aby zarabiać więcej, proponuję napisać, że dane stanowisko byłoby dla Was awansem i możliwością wykazania swoich wysokich kompetencji. Wykażcie, że jesteście zdeterminowani i profesjonalnie podchodzicie do pracy w zamian za wysokie wynagrodzenie.

 

Finanse
Rzadko w ogłoszeniu rekrutacyjnym pracodawca podaje proponowane wynagrodzenie na danym stanowisku. Jeśli tak, to sami będziecie wiedzieć, czy chcecie składać aplikację do takiej firmy.
W większości przypadków finanse są niewiadomą. Wówczas, aby zwiększyć swoje szanse, sami możecie podać pracodawcy oczekiwania finansowe. Może to być kwota miesięcznego wynagrodzenia lub przedział. Lub inne przybliżenie. Możecie napisać, jakie są Wasze oczekiwania finansowe w pierwszym i drugim roku pracy. Albo że gotowi jesteście negocjować wynagrodzenie po okresie próbnym.
Takie posunięcie niesie ryzyko, że przesadzicie i Wasze CV nie będzie uwzględnione na dalszym etapie rekrutacji. Moim zdaniem, to nie powinno Was zniechęcać. Jest to raczej wskazówka, ile możecie oczekiwać kolejnym razem. A to cenna informacja.
Posunięcie z podaniem przez Was oczekiwań finansowych może jednak być znacznym ułatwieniem dla pracodawcy. Jeśli wasze oczekiwania finansowe są w przedziale założonym przez pracodawcę, znacznie podnosi to Wasze szanse na otrzymanie angażu.
Dodam ze swojego doświadczenia, że wielokrotnie w ogłoszeniu o pracę prosiłem kandydatów o podanie oczekiwań finansowych. Wiele osób oczywiście podawała. Część osób jednak tego nie robiła i muszę przyznać, że było to podwójnie irytujące. Po pierwsze rodziło przypuszczenie, że ktoś niedokładnie przeczytał treść ogłoszenia. Po drugie, jeśli kandydat lub kandydatka spełniała inne kryteria rekrutacji, zastanawiałem się, czy zapraszać taką osobę na rozmowę o pracę tylko po to, aby dopytać o oczekiwania finansowe.

 

Hobby
To jeden z tych elementów CV, który nie świadczy o Waszym doświadczeniu zawodowym, ale przyjęło się myśleć, że pracodawca lubi, gdy pracownicy mają jakieś hobby. Myślę, że faktycznie nie ma to większego znaczenia co napiszecie w rubryce „hobby”, ale jeśli tego nie umieścicie, to niektórzy pracodawcy pomyślą sobie o Was, jak o „człowieku bez emaila w XXI wieku”.
W każdym razie piszcie o swoich prawdziwych zainteresowaniach, nie o tych, które Waszym zdaniem są mile widziane.
Jeśli napiszecie w CV, że Waszym hobby jest muzyka poważna, to lepiej abyście znali nazwiska Liszta, Schumanna, Wagnera lub Rachmaninowa, a nie tylko Chopina. W takiej sytuacji lepiej napiszcie o swoim hobby np. miłośnik muzyki Chopina, aby zawęzić hobby do obszaru, który faktycznie znacie.
Zamiast podawać ogólne hobby typu podróże lub książka, znacznie lepiej, jeśli napiszecie wycieczki rowerowe lub kryminały.
Jeśli napiszecie, że Waszym hobby jest samokształcenie, samorozwój lub coś podobnego, to strzelacie sobie w kolano. Jeśli napiszecie, że pracujecie nad swoim rozwojem, bo uprawiacie jogę lub kung-fu, to wybrniecie z kłopotu.

 

Tematy trudne
O niektóre rzeczy pracodawca nie może zapytać, a Wy nie musicie, oczywiście, ich podawać. Jeśli jednak z jakiegoś powodu uznacie, że warto podać stać rodziny, albo wiek dzieci, to będzie to mile przyjęte przez pracodawcę.
Wasza otwartość nie gwarantuje, że od razu otrzymacie pracę, ale na pewno zwiększy Wasze szanse.
Proszę Was, abyście podchodzili do trudnych tematów profesjonalnie. Jeśli odpowiedzialne stanowisko wiąże się z elastycznym czasem pracy i koniecznością podróży służbowych, pracodawca może martwić się o Waszą dyspozycyjność. Ułatwicie sobie zadanie, jeśli napiszecie, że małżonek nie jest przeciwny Waszym wyjazdom lub dzieci są w takim wieku, że nie wymagają ciągłej opieki. Możecie też napisać, że X wyjazdów miesięcznych nie jest dla Was problemem. Albo babcia lub dziadek mogą X razy na miesiąc zaopiekować się Waszym dzieckiem.
Próbuję uczulić Was w delikatnym obszarze. Wasze konstruktywne i profesjonalne podejście do sprawy będzie bardzo pomocne.
Ze swojego doświadczenia mogę przytoczyć historię, gdy kandydatka do pracy podczas rozmowy kwalifikacyjnej powiedziała, że musi mieć pewność, iż określonego dnia w roku otrzyma urlop, bo tego wymaga jej wyznanie. Uznałem to za bardzo szczere i pomocne.

 

W części II artykułu o CV będę pisać o:

  1. Klauzula
  2. Niewłaściwe formaty plików
  3. Właściwe formaty i nazwy plików
  4. Załączniki
  5. Wyjątki
  6. Sprawdź swoje CV

Udostępnij innym ten artykuł, proszę
Share on LinkedIn
Linkedin
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on Facebook
Facebook
0Email this to someone
email

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *